Digitaal Dorpsplein Zwartsluis: van experiment naar bewezen praktijk
Meer dan 91.000 bestellingen. Ruim 7.700 unieke klanten. En lokale ondernemers die samen meer bereiken dan ieder voor zich.
Wat in 2020 begon als een experiment, groeide in Zwartsluis uit tot een digitaal lokaal netwerk waarin ondernemers, inwoners, vrijwilligers, onderwijs en overheid elkaar weten te vinden.
Inwoners ontdekken er lokaal aanbod. Ondernemers brengen elkaars producten onder de aandacht. En door samen te werken ontstaan nieuwe kansen, zowel online als in de lokale gemeenschap.
Zwartsluis laat zien wat er mogelijk wordt wanneer lokale samenwerking en digitale technologie elkaar versterken.
Zwartsluis in cijfers

91.000+ bestellingen
7.700+ unieke klanten die een bestelling plaatsten
4.800 inwoners in Zwartsluis
2020 start van het Digitaal Dorpsplein
Het Digitaal Dorpsplein is bereikbaar via een website en web-app. Inwoners kunnen er lokaal aanbod ontdekken en bestellen.
De cijfers laten zien dat het platform een plek heeft gekregen in het lokale koopgedrag. Maar minstens zo interessant is wat er achter die cijfers gebeurt: ondernemers die elkaar versterken, nieuwe samenwerkingen en inwoners die hun lokale aanbod gemakkelijker weten te vinden.
Wat gebeurt er als lokale ondernemers samenwerken?
In een gewone webshop staat meestal één ondernemer centraal. Op een Digitaal Dorpsplein kunnen verschillende lokale ondernemers hun eigen aanbod presenteren op één herkenbare plek.
Een klant die vlees bestelt, ontdekt ook brood en groenten. Iemand die voor groenten komt, ziet lokale zuivel. Zo kunnen ondernemers elkaars aanbod onder de aandacht brengen en nieuwe klanten bereiken.
In Zwartsluis kreeg die samenwerking onder meer vorm in:
- een banketbakker die kon uitbreiden en een chocolaterie opende;
- een slager die structureel samenwerkt met een lokale rundveehouder;
- een groentewinkel die biologische zuivel uit de regio verkoopt;
- gezamenlijke promotie en logistiek;
- nieuwe producten en diensten die uit lokale samenwerking voortkwamen.
Iedere ondernemer behoudt zijn eigen winkel, naam, assortiment en identiteit. Het verschil is dat ondernemers online niet alleen voor zichzelf zichtbaar zijn, maar ook onderdeel worden van een gezamenlijk lokaal aanbod.

IN DE MEDIA:
“Klanten bestellen vlees en nemen meteen brood en groenten mee.”
Door lokaal aanbod digitaal te bundelen en verbinden ontstaan vanzelf kruisbestellingen, en groeit de totale vraag naar streekproducten.
Wat merken inwoners ervan?
Voor inwoners moet lokaal kopen niet alleen aantrekkelijk zijn, maar ook praktisch en gemakkelijk.
Het Digitaal Dorpsplein brengt aanbod van lokale ondernemers online bij elkaar. Daardoor kunnen inwoners gemakkelijker ontdekken wat er in hun eigen omgeving verkrijgbaar is en waar ze terechtkunnen.
Afhankelijk van de lokale inrichting kunnen bestellingen van verschillende ondernemers worden gecombineerd en kunnen afspraken worden gemaakt over afhalen en bezorgen.
Dat biedt inwoners meer overzicht en gemak, terwijl het lokale aanbod beter zichtbaar wordt.
Lokaal kopen wordt aantrekkelijker wanneer je gemakkelijk kunt vinden wat je zoekt én onderweg iets nieuws ontdekt.
De waarde achter de bestellingen
Niet alles wat een lokaal netwerk oplevert, is in verkoopcijfers uit te drukken.
In Zwartsluis ontstonden ook verbindingen tussen ondernemers, studenten, vrijwilligers en inwoners. Studenten konden ondernemers ondersteunen bij communicatie en digitale zichtbaarheid. Vrijwilligers droegen bij aan lokale activiteiten. Ondernemers leerden elkaar beter kennen en gingen vaker samenwerken.
Zo kan een digitale voorziening ook een rol spelen in het sociale leven van een dorp.

“We krijgen soms bloemen of attenties van klanten door de service die we samen verlenen. Dat maakt het extra leuk om deel te nemen.”
– Dick Bruintjes, Slagerij Bruintjes
De ervaring in Zwartsluis laat zien dat digitale dienstverlening en persoonlijk contact elkaar niet hoeven te vervangen. Ze kunnen elkaar juist aanvullen.
Waarom werkte het in Zwartsluis?
Het resultaat is niet aan technologie alleen toe te schrijven. De kracht zit in de combinatie van verschillende elementen.
Ondernemers die samen willen werken
Ondernemers waren bereid verder te kijken dan hun eigen winkel en te onderzoeken hoe ze elkaar konden versterken.
Inwoners die lokaal aanbod willen vinden
Het platform maakt het gemakkelijker om lokale producten en ondernemers online te ontdekken en te bestellen.
Mensen die lokaal verbinden
Initiatiefnemers, vrijwilligers en andere betrokkenen hielpen mensen en organisaties bij elkaar te brengen en de samenwerking verder te ontwikkelen.
Onderwijs en publieke partners
Studenten, onderwijsinstellingen en publieke partners konden kennis, capaciteit en ondersteuning bijdragen.
Technologie die de samenwerking ondersteunt
Shopforce levert de digitale infrastructuur waarmee lokaal aanbod online zichtbaar en vindbaar wordt en ondernemers gezamenlijk gebruik kunnen maken van digitale mogelijkheden.
Het platform is niet het doel. Het is de infrastructuur die lokale samenwerking ondersteunt.
Technologie in dienst van de gemeenschap
Een Digitaal Dorpsplein is geen standaardwebshop die een dorp van buitenaf wordt opgelegd. Het is een digitale basis die lokaal kan worden ingevuld en ontwikkeld.
De lokale gemeenschap bepaalt welke ondernemers, organisaties en initiatieven aansluiten en hoe de samenwerking wordt georganiseerd.
De rollen zijn daarbij helder:
- De lokale gemeenschap brengt mensen, ondernemers en organisaties bij elkaar.
- Stichting Digitale Dorpspleinen® ondersteunt de maatschappelijke samenwerking en lokale organisatie.
- Shopforce® levert de digitale infrastructuur en technologie.
Zo kan ieder Dorpsplein een eigen gezicht en aanpak ontwikkelen, met de kennis en technologie die al zijn opgebouwd.
Lokaal georganiseerd. Digitaal verbonden. Samen sterker.
Kan dit ook bij ons?
Zwartsluis begon ook met een idee. Een ander dorp hoeft niet meteen een compleet lokaal netwerk op te zetten. Een initiatief kan beginnen met een kleine groep ondernemers, een korte voedselketen of een concrete behoefte uit de gemeenschap.
Van daaruit kan de samenwerking groeien, in het tempo dat bij de lokale situatie past.
De ervaring uit Zwartsluis en andere initiatieven biedt aanknopingspunten om nieuwe projecten verder te helpen. Shopforce kan ondersteunen met de technologie; Stichting Digitale Dorpspleinen kan helpen om de maatschappelijke samenwerking en lokale organisatie vorm te geven.
Je hoeft dus niet alles zelf uit te vinden. Wel vraagt een succesvol Dorpsplein om lokale mensen die samen de schouders eronder willen zetten.
→ Start jouw Digitaal Dorpsplein®
Van Zwartsluis naar andere dorpen en regio’s
Zwartsluis is niet het enige voorbeeld. Ook op andere plekken werken ondernemers, inwoners en lokale initiatiefnemers aan manieren om vraag en aanbod dichter bij elkaar te brengen.

Voorbeelden van initiatieven zijn:
- Dorpsplein Zwartsluis
- Dorpsplein Akkrum
- Dorpsplein Wijk bij Duurstede
- Dorpsplein Genemuiden
- Dorpsplein Zuidhorn
- Dorpsplein Westerkwartier
- Dorpsplein Angerlo
De initiatieven verschillen in samenstelling, aanpak en ontwikkelfase. Wat ze gemeen hebben, is de ambitie om lokaal aanbod beter vindbaar te maken en samenwerking in de eigen omgeving te versterken.
Niet ieder dorp hoeft hetzelfde te doen. Wel kunnen initiatieven van elkaar leren.
Ook in Akkrum krijgt lokale samenwerking vorm
In Akkrum werken ondernemers, inwoners, jongeren en maatschappelijke organisaties aan een sterkere lokale voedselketen.

“In een half jaar tijd kregen we 247 nieuwe klanten en meer drukte in de winkel. Samenwerken via het Digitaal Dorpsplein® werkt.”
– Daan Spijkerman, Spijkerman Keurslager, Akkrum
Dit voorbeeld laat zien hoe een lokaal initiatief op een eigen manier vorm kan krijgen. De aanpak hoeft niet identiek te zijn aan die van Zwartsluis: juist de lokale behoeften en betrokken mensen bepalen hoe de samenwerking zich ontwikkelt.
→ Lees meer over het Digitaal Dorpsplein in Akkrum
Hernieuwd sociaal contact

Een lokaal digitaal netwerk kan meer betekenen dan het gemakkelijker maken om producten te kopen. Het kan ook nieuwe contacten en samenwerking stimuleren tussen inwoners, ondernemers en organisaties.
In de infopaper Hernieuwd Sociaal Contact lees je meer over de maatschappelijke betekenis van lokale digitale netwerken en de mogelijkheden om economische activiteit en sociale betrokkenheid met elkaar te verbinden.
→ Download de infopaper ‘Hernieuwd Sociaal Contact’
Zelf aan de slag?
Zwartsluis laat zien wat er kan ontstaan wanneer ondernemers, inwoners en andere betrokkenen lokaal samenwerken en daarbij gebruikmaken van digitale technologie.
Je kunt beginnen met een kleine groep ondernemers, een concrete lokale behoefte of een initiatief dat al bestaat. Samen onderzoeken we wat past bij jouw dorp of regio en welke eerste stap haalbaar is.
Help jouw lokale wereld steeds een hapje beter maken.
→ Start jouw Digitaal Dorpsplein®
→ Schrijf je als ondernemer in


